Leestijd: 9 min

Het onderwerp van dit artikel is gokverslaving en dan met name dwangmatige gokverslaving. Gokverslaving is een vreselijk onderwerp om samen te vatten, maar tegelijk een essentieel voor iedereen die op welke manier dan ook met gokken en casino’s te maken heeft.

De vraag die we met name behandelen is “Waarom raken mensen verslaafd aan het verliezen van geld?”. Situaties waarin deze mensen terecht komen zijn vaak hartverscheurend en voor de omgeving van de persoon die in zo’n situatie terecht is gekomen, is het vaak moeilijk om de juiste woorden te vinden.

In dit artikel staan we stil bij de achterliggende oorzaken van gokverslaving en bestaande theorieën rondom dit verschijnsel. Hopelijk verschaft het je meer inzicht in waarom mensen in hemelsnaam verslaafd kunnen raken aan het stelselmatig verliezen van hun geld.

Wat achtergrondinformatie over probleem gokken

Er is bewijs dat de allereerste mensen zich gedurende de steentijd al bezig hielden met gokken. Dit gaat dus meer dan 5000 jaar terug, lang voordat het geschreven woord ontstond en de eerste gegevens werden vastgelegd ten aanzien van gokken en het afsluiten van weddenschappen. Kijken we naar hoe gokverslaving ontstaat, dan is het redelijk om aan te nemen dat ook destijd mensen al verslaafd raakten aan het gokken.

Gokverslaving kan iedereen overkomen bij fysieke en online casino’s, ongeacht ras, geslacht, rijkdom of opleiding. Gokverslaving heeft sterke overeenkomsten met een drank- of drugsverslaving en wordt gezien als een lichte stoornis. Er bestaat geen algemene definitie van een gokverslaving. Verschillende instituten hanteren verschillende definities. Wat ze gemeen hebben is dat ze aangeven dat er sprake is van een gokpatroon waar iemand niet mee kan stoppen, zelfs wanneer zij door het gokken in de problemen komen en deze problemen steeds groter worden.

Uit onderzoek blijkt dat iets meer dan 5% van de wereldbevolking lijdt aan een vorm van gokverslaving die voor problemen in hun persoonlijk leven zorgt. Dit komt neer op ongeveer 270 miljoen gokverslaafden wereldwijd, wat meer is dan alle inwoners van Japan en Mexico bij elkaar.

Gokkers verslaafd
Gokverslaving

Fabels en feiten over gokverslaving

Over gokverslaving bestaan net zo veel onduidelijkheden als broodje-aap verhalen. Hieronder een aantal fabels en waar mogelijk hebben we aangegeven hoe het echt zit.

Fabel: Mensen die niet elke dag gokken hebben geen gokprobleem

Deze fabel heeft niet alleen betrekking op gokverslaafde, maar wordt ook wel gezegd over drugs- en alcoholmisbruik. Feit blijft dat gokverslaafden in de problemen komen door het dwangmatig gokken en daarbij maakt het niet uit of dat eenmaal, tweemaal of honderd keer per jaar gebeurd.

Fabel: Gokproblemen komen niet voort uit een verslaving, maar uit lage opleiding of sociale achtergrond

Onderzoek heeft aangetoond dat bij mensen die gokken een bepaalde stof in hun hersenen wordt aangemaakt. Deze stof heeft dezelfde kenmerken als alcohol en drugs. Er blijft een drang naar deze stof, zelfs wanneer men lange tijd niet gokt. Gokverslaafden hebben niet de wilskracht om deze drang te onderdrukken.

Fabel: Rijke mensen kunnen niet verslaafd raken, want ze hebben genoeg geld
De problemen waarmee gokverslaafden te maken krijgen gaan veel verder dan alleen maar geld. Mensen liegen, komen hun afspraken niet na, verzorgen zichzelf niet naar behoren en zonderen zichzelf vaak af. Veel gokverslaafden komen inderdaad in de financiële problemen, doordat ze bijvoorbeeld schulden niet kunnen betalen. Maar daarnaast hebben zij met nog veel meer soorten problemen te maken.

Fabel: gokverslaving is alleen gerelateerd aan casinospellen zoals videoslots en blackjack

Gokken kan op allerlei manieren en gokverslaving beperkt zich zeker niet alleen tot het casino. Er zijn genoeg gokverslaafden die zelfs helemaal niet om echt geld spelen, maar bijvoorbeeld virtuele games spelen waarbij het behalen van bepaalde resultaten dezelfde effecten als een gokverslaving veroorzaken. Men krijgt dezelfde stof in de hersenen, waardoor ook bij dit soort activiteiten gesproken wordt over een gokverslaving.

Theorieën ten aanzien van gokverslaving

Wie zich verdiept in het onderwerp gokverslaving, kan na het lezen van blogs, wetenschappelijke artikelen en onderzoeken of zelfs na interviews met gokverslaafden maar tot een conclusie komen: er is geen unieke oorzaak aan te geven voor een gokverslaving. Experts verschillen van mening en daarnaast geldt dat gokverslaving bij iedereen op een andere manier getriggerd wordt.

Hieronder een korte opsomming van mogelijke oorzaken van gokverslaving die door verschillende bronnen worden genoemd:

  • Gokverslaving is een restant van een dwangmatige gewoonte die iemand op een bepaald moment in zijn of haar leven voordeel opleverde;
  • Gokverslaving ontstaat onbewust als vervolg op een oude religieuze traditie;
  • Gokverslaving is onderdeel van een groter psychisch probleem;
  • Gokkers zijn verslaafd aan de vele uitdagingen die casino’s hen bieden;
  • Gokkers zijn puur uit om met weinig geld meer geld te verdienen;

Wanneer je aan tien verschillende psychologen zou vragen wat de oorzaak van een gokverslaving is, dan krijg je waarschijnlijk ook tien verschillende antwoorden.

Verslaafd aan verliezen

Iets wat we in het rijtje van oorzaken van een gokverslaving missen, is de gedachte dat gokverslaafden wel eens gewoon verslaafd zouden kunnen zijn aan het verliezen van geld. Voor mensen rondom de gokverslaafden zou dat zeker iets heel herkenbaars zijn, al zal de gokker zelf er waarschijnlijk anders over denken.

Het heeft ook weinig zin om daar al te veel over te discussiëren. Feit blijft dat gokverslaving een enorm probleem is en het is dan ook zinvoller om te kijken naar factoren die leiden tot een gokverslaving. Onderzoek uit 2016 door de UK Gambling Commission deed een aantal interessante ontdekkingen. Zij deden een poging om een profiel te ontwikkelen waarin kenmerken van een typische gokker te zien waren. Daar kwam uit dat problematische gokkers doorgaans de volgende kenmerken hebben:

  • Het zijn mannen (5 keer meer mannen dan vrouwen ervaren problemen door hun gokgedrag);
  • Ze zijn werkloos en ongeschoold;
  • Gemiddeld in de leeftijd van 25 tot 34;
  • Hebben vaak een etnische minderheid achtergrond;
  • Vertonen goed merkbare mentale problemen;
  • Verzorgen zichzelf doorgaans minder goed.

Iedereen die zich onrustig voelt bij het gokken of meer geld vergokt dan hij of zij zich kan veroorloven en mensen die steeds grotere bedragen gebruiken tijdens het gokken, mogen zichzelf zien als een dwangmatige gokker.

Over de vraag of gokkers een kick krijgen van het verliezen van geld zijn onderzoekers het niet eens. De spanning die men ervaart bij het inzetten van grote sommen geld kan vergeleken worden met een heroïne shot of een lijntje coke. Die ervaring gaat niet weg wanneer men verliest en ook niet wanneer men wint. Zowel winnen als verliezen zorgen voor het aanmaken van bepaalde stoffen in de hersenen waaraan men verslaafd kan raken.

Een interessante ontdekking is dat wanneer gokkers deelnemen aan een spel waar de winstmogelijkheden zeer beperkt zij, hun verwachtingen bijgesteld worden, maar niet op dezelfde manier als bij mensen die geen gokprobleem hebben. Mensen zonder dwangmatig gok patroon, zullen doorgaans niet deelnemen aan een dergelijke activiteit. Gokverslaafden stellen echter hun verwachtingen bij van ‘winst maken’ naar ‘minimaal gelijk spelen’. Het meedoen is dus belangrijker dan het winnen.

Conclusie

Het goede nieuws is dat er veel mogelijkheden zijn om gokverslaving effectief aan te pakken. Deze variëren van individuele- of groepstherapie tot medicijnen. Ken je iemand of ben je iemand met een gokprobleem, dan kun je in eerste instantie bij je huisarts terecht. Hij of zij weet precies welke mogelijkheden er bij jou in de buurt zijn en kan je doorverwijzen.